Bộ trưởng Công Thương: Chưa rõ lúa gạo có bị 'làm giá' hay không
Trước hàng loạt câu hỏi về việc thu mua lúa gạo từ nông dân với giá thấp hơn giá sàn, ngừng xuất khẩu gạo khi giá tăng, và bán ra trở lại khi giá đã xuống thấp, người đứng đầu ngành Công Thương thừa nhận không có đủ thông tin.
Bộ trưởng Công Thương Vũ Huy Hoàng là lãnh đạo cấp bộ thứ ba trả lời chất vấn trước Quốc hội sáng nay. Dù nội dung chất vấn của ông gồm 4 vấn đề chính là thực hiện chủ trương người Việt ưu tiên sử dùng hàng Việt - tiêu thụ nông sản, chống nhập siêu; quản lý thị trường; và quy hoạch thủy điện, khai thác tài nguyên khoáng sản, song phần lớn câu hỏi của các đại biểu đều xoay quanh câu chuyện lúa gạo.
Đại biểu Lê Thanh Liêm (Long An) mở màn phiên chất vấn bằng 4 câu hỏi về chủ đề này, và lật lại vấn đề Việt Nam ngừng xuất khẩu gạo vào năm 2008 giữa lúc giá thế giới tăng cao, và ít lâu sau, khi cho phép xuất khẩu trở lại, thì giá đã xuống thấp. "Ngoài yếu tố được nhấn mạnh là an ninh lương thực, còn nguyên nhân nào khác không? Có phải vì Hiệp hội Lương thực (VFA) đã ký hợp đồng bị hớ giá, nên họ ngừng bán, và đến khi thấy ăn chắc thì mới mua và xuất khẩu bình thường?", ông Liên đặt câu hỏi.
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng khẳng định, nguyên nhân khách quan cho quyết định ngừng xuất khẩu là vào vụ đông xuân 2008, miền Bắc rét đậm kéo dài, khả năng dự báo được hay mất mùa bấp bênh, nên cần đảm bảo an ninh lương thực trong nước. Song ông cũng thẳng thắn: "Thưa thật với Quốc hội là chúng tôi không có thông tin chính thức từ VFA về việc họ có ghìm giá để làm lợi cho các doanh nghiệp hay không".
Một loạt câu hỏi về việc nông dân bị tư thương ép giá khi thu mua lúa gạo, có nơi giá mua chỉ bằng trên 50% giá sàn quy định, trong khi theo quy định, việc thu mua phải đảm bảo nông dân có lãi ít nhất 30% - cũng được đưa ra. Người đồng cấp của ông Hoàng tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn - Bộ trưởng Cao Đức Phát thừa nhận, có hiện tượng giá mua vào thấp, và sẽ cho kiểm tra.
Đại biểu Quốc hội cũng cho rằng, Bộ Công Thương đang tỏ ra "ôn hòa, dễ dãi" với tình trạng thuốc trừ sâu, phân bón kém chất lượng ở nhiều địa phương. Hiện Bộ mới đang soạn thảo nghị định để xử lý tình trạng này, nhưng mất nhiều thời gian và chưa biết khi nào mới hoàn tất.
Ông Vũ Huy Hoàng thừa nhận, phân bón, thuốc trừ sâu giả, kém chất lượng đã nhiều năm nay. "Chúng tôi xin nhận trách nhiệm với Quốc hội về việc soạn thảo kéo dài", ông nói. Nhưng theo Bộ trưởng Công Thương, cũng có khách quan là để có thể quy định hành vi sai phạm trong sản xuất, kinh doanh phân bón giả, phải xây dựng và ban hành tiêu chí về chất lượng phân bón. Để xây dựng quy chuẩn, cần có sự phối hợp của nhiều bộ ngành, nên sẽ tốn nhiều thời gian. "Chúng tôi không có lý do nào mà nương nhẹ vi phạm về thuốc trừ sâu, phân bón", ông Hoàng khẳng định.
Ngọc Châu
* Tiếp tục cập nhật
