'Chứng khoán dựa vào kỳ vọng và đòn bẩy'
Thị trường chưa có nền tảng kinh tế vững chắc để tăng trưởng ổn định, mà động lực lớn vẫn là sự kỳ vọng và đòn bẩy tài chính. Điều này có thể đẩy nhà đầu tư vào cuộc chạy đua tìm lợi nhuận với kết cục rủi ro, SSI đưa ra cảnh báo.
> Vn-Index lên cao nhất trong gần 2 năm
Trong báo cáo "Chứng khoán tăng mạnh - Nền tảng có vững" công bố chiều nay, Công ty chứng khoán Sài Gòn (SSI) tổng kết, thị trường đã tăng trên 130% so với mức đáy vào cuối tháng 2. Giá trị giao dịch đạt cao trong 3 tháng qua, dựa trên hai nền tảng là lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết tăng trưởng so rõ rệt với cùng kỳ năm trước; và sự kỳ vọng của nhà đầu tư về khả năng hồi phục kinh tế.
Đáng chú ý là lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết tăng cao hơn rất nhiều so với mức tăng trưởng doanh thu - điều kiện cần để có được tăng trưởng bền vững về lợi nhuận. Điều này có được nhờ doanh nghiệp giảm chi phí nguyên liệu do tác động của khủng hoảng, và hưởng lợi từ vay được vốn lưu động với lãi suất ưu đãi. Khoản hoàn nhập dự phòng tài chính gắn với biến động mạnh của thị trường chứng khoán cũng chiếm tỷ trọng 10-15% với doanh nghiệp niêm yết và tỷ lệ cao hơn với các doanh nghiệp không chuyên đầu tư tài chính trong năm 2007-2008.
 |
| SSI nhận định, thị trường chứng khoán chưa có nền tảng kinh tế vững chắc để tăng trưởng ổn định. Ảnh: Hoàng Hà
|
Thêm vào đó, yếu tố dòng tiền quay nhanh và đòn bẩy tài chính là một nhân tố quan trọng khiến chứng khoán dễ có thể phản ứng thái quá, SSI nhận định. Giao dịch cao của thị trường với giá trị 2 sàn thường xuyên lên đến 4.000-5.000 tỷ trong 2-3 tháng vừa qua là dấu hiệu cho thấy dòng tiền với đòn bẩy cao đang hoạt động. Theo nhóm phân tích của SSI, nhà đầu tư cần tỉnh táo với việc sử dụng đòn bẩy tài chính dựa trên niềm tin quá mức vào xu thế tăng của thị trường, tránh tái diễn cơn bão giải chấp cổ phiếu như vào đầu năm 2008.
SSI nhận định, kinh tế Việt Nam đã vượt qua giai đoạn khó khăn nhất trong quý I và phục hồi trong quý II-III nhờ chính sách kích cầu mạnh mẽ của Chính phủ và sự năng động của người dân, doanh nghiệp. Song nền kinh tế sẽ hồi phục với nhiều lực cản lớn. Lực đẩy quan trọng của kinh tế Việt Nam là xuất khẩu và FDI, nhưng 2 yếu tố này có khả năng giảm khoảng 10-20% sau một thập kỷ tăng trưởng.
Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới vừa qua có quy mô và mức độ chưa từng có, và giới chuyên gia dự báo phải mất 3-5 năm để hệ thống tài chính hồi phục và các nền kinh tế lớn như Mỹ, EU lấy lại mức tăng trưởng tiềm năng. Trước đó, sau khủng hoảng tài chính châu Á 1997, Việt Nam cũng mất 4 năm để lấy lại mức tăng trưởng 7-8%.
Lãi suất tiền gửi hiện tăng trở lại và việc huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế luôn là một bài toán hóc búa, SSI phân tích. Nhập siêu với áp lực ngày càng tăng sẽ làm bài toán cân đối tỷ giá và kiểm soát lạm phát trở nên khó khăn hơn. Thế và lực của kinh tế Việt Nam đã vững chắc hơn, nhưng khủng hoảng kinh tế thế giới lần này tác động sâu rộng hơn. Vì thế, theo SSI, sẽ không dễ để Việt Nam quay lại quỹ đạo tăng trưởng cao và bền vững sau 1-2 năm, nhất là khi quá trình tái cấu trúc nền kinh tế và doanh nghiệp vẫn còn chậm chạp.
Thu Nga
